TÍTULO: XOGOS SOBRE A MAREA NEGRA >>SUMARIO>>
 
Introducción:
Presentamos varios xogos que cremos poden axudar a concienciar ó alumnado dos efectos da marea negra. Facemos referencia somentes ós obxectivos nese senso, aínda que os relacionados coa propia educación física son evidentes (cooperación, coordinacións, ...)

VOLUNTARIOS
Obxectivos: Téntase que descubran a realidade do traballo que están a facer os voluntarios nas nosas costas, e a sensación que teñen cando tras deixar limpo un areal, na marea seguinte este volve a estar cheo de chapapote.
Material: papel de periódicos atrasados, caixas de cartón pequenas e unha caixa grande.
Desenrolo: Tras explicarlles o traballo dos voluntarios na recollida do chapapote, primeiro para os caldeiros e despois transportalo ata os contenedores, sortéase un ou dous rapaces (segundo sexa numeroso o grupo) que farán de "contaminantes" colocados ó lado da caixa grande (contenedor), e os demais farán de voluntarios, con caixas pequenas (caldeiros) uns e outros sen nada. Espárcense polo espacio follas de periódico (manchas de chapapote) e despois empézase o xogo, recollendo os voluntarios as manchas para os caldeiros que deberán levar entre dous e transportando nestes o chapapote ó contenedor. Os contaminantes dedicaránse ó mesmo tempo a esparcer os papeles que os outros tiren no contenedor.
Trás acabar o xogo ou transcurrido un tempo analízase as sensacións que tiveron no xogo, relacionándoas coas que sentirán os voluntarios.

Nota: pódese adaptar para nenos de primeiro ciclo e infantil si de contaminantes fai o mestre e non se empregan "caldeiros", votando directamente os papeis no contenedor.

Variante voluntarios: cooperación-oposición
Pódese dividir o grupo en dous equipos, con cadanseu contenedor e sección do espacio no que recoller o chapapote, gañando o equipo que primeiro limpe o seu espacio. Neste caso as caixas pequenas tamén serían levadas entre dous, pero sen embargo non habería a figura de contaminador (non se voltaría a espallar o recollido)

Variante voluntarios: cooperación.
Trátase que neste caso terán que formar unha cadea para transportar "os caldeiros", (o aceso á praia sería difícil), e parte do grupo estaría a recoller. No resto igual que a versión orixinal (efecto das mareas).

MAREA NEGRA

Obxectivos: pretendemos que entendan os efectos dos axentes contaminantes e como este se extende ó afectar ós distintos eslavóns das cadeas tróficas.
Desenrolo: explícaselles que os contaminantes ó afectar a un animal ou planta afectan a outros cando o primeiro é comido. Sorteamos quen vai ser a "Marea negra", quen terá que avanzar dando dous pasos adiante e un atrás (como as mareas). Os demais serán animais mariños ou costeiros e desprazaranse a catro patas. Empeza o xogo e a marea negra contamina ós demais con só tocalos. Cada animal "contaminado" érguese e avanzando dous pasos adiante e un atrás segue a contaminar ós demais. É importante que se despracen cada un segundo o seu papel.
Tras acabar o xogo analízase as impresións deles sobre o avance do efecto contaminador.

Nota: pódese adaptar para nenos de primeiro ciclo facendo que a marea negra se desprace a saltos cos pés xuntos.

Variante marea negra:
Neste caso, non habería manchas, e dicir, cada novo compoñente da marea uniríase ós xa existentes (cadea), contaminando só os extremos (deste xeito o xogo é un pouco máis lento).

A REDE
Obxectivo: Neste xogo simúlase o traballo que moitos pesqueiros están a facer empregando redes para recoller o chapapote.
Desenrolo: Eleximos dous nenos que serán os primeiros compoñentes da rede, e que avanzarán collidos da man sen poder soltarse. O resto do grupo avanzan como marea negra (dous pasos adiante e un atrás). Cada neno alcanzado pola rede entra a formar parte da rede nun dos extremos. O xogo remata cando non queda marea negra. Nota: vixiar que cumplan o dos pasos adiante e atrás e que os novos se coloquen nos extremos por ser a parte onde máis esforzo se fai. Considérase atrapado o que toquen os dos extremos ou quede pechado nun círculo que fagan os que compoñen a rede.

Variante da rede: para que sexa máis dinámico, cando a rede sexa de catro divídese e quedarían dúas redes, seguindo o xogo.

BARREIRA DE CONTENCIÓN
Obxectivo: No seguinte xogo inténtase explicar a labor que realizan as barreiras de contención e a necesidade de que estas cubran o máximo de terreo posible.
Desenrolo: Todos os nenos menos un sitúanse nun extremo do campo facendo de marea negra, o outro estará no medio e será a barreira, este so se pode desplazar lateralmente (pódeselle delimitar un espacio cunha ou dúas líñas das que non pode pasar nin para diante nin para atrás) intentando atrapar ó resto de compañeiros, os cales estarán pasando dun lado a outro, cando colla a un este queda no medio formando parte da barreira. O xogo remata cando collan ó último membro da marea negra, o cal si se quere repetir o xogo pode quedar como primeiro integrante da "barreira de contención".

Variante: Se se quere facer máis efecto de barreira, pódese facer que os que queden no medio se desplacen agarrados pola man.

GALLETAS
Obxectivo: Neste xogo preténdese que comprendan que o fuel non aparece só en manchas grandes.

Material: unha caixa ou cesta que colocaremos nun alto, como unha mesa, vaiado todo na volta – zona a protexer da contaminación (con aros, ou cordas, que poden estar atadas nas patas de catro cadeiras). Empregaremos ademais pelotas pequenas (que se poden facer con papel de periódico).
Desenrolo: Consiste en recoller as pelotas e tentar de encestalas na caixa dende fora do espacio vaiado. Só poderán recollelas de unha en unha, ata que non queden galletas no chan.

Nota: poden entrar a recoller as galletas que non enchesten pero terán que tentar encestalas desde fora.

CADEA DE VOLUNTARIOS
Obxectivo: Trátase de ensinarlles o traballo en grupo, formando cadeas para transportar o chapapote. Material:dúas caixas grandes de cartón, papel de periódico e unha caixa máis pequena (ou papeleira).
Desenrolo: colocamos unha caixa chea de papel ou ben facemos un montón co papel no chan e dispoñemos ós rapaces facendo unha cadea ata outra caixa valeira. Dámoslles unha caixa máis pequena que o que está máis cerca do montón de papel encherá e pasarana a través da cadea para que o do outro extremo a valeire no contenedor, devolvendo a caixa pequena (caldeiro) valeira a través da cadea para voltar a enchela.
Nota: pódese cronometrar e penalizar os papeis que caian ó chan.

Variante: Se queremos engadir un pouco de rivalidade, repártese o papel nas dúas caixas grandes e dispoñemos ó alumnado en dous equipos formando dúas cadeas enfrentadas, cada un co seu "caldeiro". Cada equipo tentará

AUTOR:  Juan Luis Trillo Caamaño e Manuel Rico Grijó C.E.I.P. de CARNOTA

 AGADEF. Asociación Galega de Docentes de Educación Física.